Międzynarodowe Targi Poznańskie MTP POZNAŃ Polska
 
 
Codziennie
od poniedziałku do niedzieli od godz. 10:00
- poniedziałki, wtorki do 18.00
- środy, piątki, soboty, niedziele do 21.00
- czwartki do 0.00
cop

PeWuKa

pewuka-logo-bok.gifPowszechna Wystawa Krajowa 1929

Tu narodził się międzynarodowy Poznań

Powszechna Wystawa Krajowa, zwana przez dziennikarzy zdrobniale Pewuką, została zorganizowana w 1929 roku, z okazji 10-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Jej idea narodziła się w Warszawie, jednak dzięki targowym tradycjom Poznania oraz wysiłkowi ówczesnego prezydenta miasta Cyryla Ratajskiego odbyć mogła się właśnie tutaj. Protektorat nad PeWuKą objął Ignacy Mościcki a na czele Komitetu honorowego stanął Józef Piłsudski.

Wystawa prezentowała dorobek gospodarczy, kulturalny, naukowy i polityczny kraju, który na mapie Europy widniał krótko, bo zaledwie dekadę, po okresie niemal 150 lat politycznego niebytu. Od maja do września 112 pawilonów Pewuki zwiedziło 4,5 miliona osób z całego świata.

FG 002.jpg

Goście wyjeżdżali z Poznania zafascynowani miastem, nowoczesną architekturą pawilonów, atrakcjami i przede wszystkim - ciekawą ekspozycją. Nigdy wcześniej ani nigdy później Polacy nie zorganizowali tak potężnej wystawy, z której rozmachem dziś równać się mogą wyłącznie światowe wystawy EXPO.


OTWARCIE WYSTAWY

6. Otwarcie Powszechnej Wystawy Krajowej.Wstęgę przecina Pr.JPG"16 MAJA 1929 ROKU, PUNKTUALNIE O GODZINIE 10 RANO, DO REPREZENTACYJNEJ HALI TARGOWEJ U ZBIEGU ULIC MARSZAŁKA FOCHA I BUKOWSKIEJ, PRZYBYŁ W ASYŚCIE HONOROWEGO SZWADRONU 15. PUŁKU UŁANÓW PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ, PROFESOR IGNACY MOŚCICKI. KILKA MINUT PÓŹNIEJ PRZECIĄŁ NOŻYCZKAMI BIAŁO-CZERWONĄ WSTĘGE I WYPUŚCIŁ Z DŁONI BIAŁEGO POCZTOWEGO GOŁĘBIA. W TEN SPOSÓB, W OBECNOŚCI 1000 ZAPROSZONYCH GOŚCI, OTWARTA ZOSTAŁA W POZNANIU NAJWIĘKSZA WYSTAWA, JAKĄ KIEDYKOLWIEK ZORGANIZOWANO W POLSCE - POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA" (Źródło: Marcin J. Januszkiewicz i Adam Pleskaczyński "Podręcznik Poznańczyka albo 250 dowodów wyższości Poznania nad resztą świata")

CAŁA POLSKA NA PEWUCE - EKSPOZYCJA

Protektorat nad wystawą objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, prof. Ignacy Mościcki, który powiedział:

"Powszechna Wystawa Krajowa nie tylko powinna dać pełny obraz dzisiejszej twórczości całego Narodu, ale i podnietę do tem większego jej rozwoju na przyszłość."

2. PeWuKa 1929.JPGWystawa była gigantyczna. Zajęła 65 hektarów - tj. trzy razy większą powierzchnię niż współczesne Międzynarodowe Targi Poznańskie, największy obiekt wystawienniczy w dzisiejszej Polsce. Ekspozycję prezentowano w 112 obiektach. Ekspozycja Pewuki obejmowała polskie dokonania w dziedzinie przemysłu, handlu, rolnictwa, opieki społecznej, wychowania fizycznego, higieny i sportu oraz kulturę, sztukę i naukę. Na PeWuCe zaprezentowało się 1.427 wystawców.

2. 1929.JPGW pawilonach tematycznych prezentowano przemysł ciężki, metalowy, lotniczy, samochodowy czy elektrotechnikę. Swoje pawilony miały też Przemysł Drzewny, Handel i Ubezpieczenia czy Rzemiosło. Panie chętnie odwiedzały Pawilon Pracy Kobiet oraz pawilony poświęcone włókiennictwu, konfekcji, galanterii i jedwabnictwu. Oryginalnym kształtem z trzema wieżami wyróżniał się Pawilon Przemysłu Wódczanego. Goście odwiedzali także Pawilon Przemysłu Likierowego i Koniakowego oraz pawilony Fabryki Czekolady Goplana, firmy E.Wedel i syn czy Browaru Okocimskiego.

plakat.jpgTereny dzielnicy Łazarz zajmowały pawilony rolnicze - Produkcja zwierzęca, Mleczarstwo i jajczartwo, Przemysły Ziemniaczane, Akwarjum (Pawilon Rybacki) czy Meljoracje Rolne oraz Meteorologja. Osobne pawilony miały Miasto Lwów oraz Gdańsk.
Sporo miejsca na Pewuce poświęcono także instytucjom publicznym i urzędom. Odwiedzić można było m.in. Ministerstwo Komunikacji, Ministerstwo Poczty i Telegrafów, Ministerstwo Rolnictwa czy Ministerstwo Reform Rolnych (sic!).
Pewuka miała też swój Pałac Sztuki. Uruchomiono go w istniejącym do dziś Collegium Anatomicum. W ciasnych salach prezentowano m.in. dzieła Matejki i Wyspiańskiego

Obiekty wystawowe zostały zgrupowane w 5 kompleksach, połączonych ze sobą w jedną całość wystawową:

  • Teren A: pawilony górnictwa, hutnictwa, maszyn, przemysłu metalowego, monopoli państwowych, przemysłu skórniczego, włókienniczego, konfekcyjnego, itd.

  • Teren B: Wystawa Rządowa, komunikacja, przemysł lotniczy i samochodowy, sztuka i nauka, wychowanie fizyczne, Bank polski, samorządy

  • Teren C: wystawy poczt i telegrafów, morska, uzdrowisk, pracy kobiet, palmiarnia, restauracja, przemysł szklany, muzyczny, Polonia zagraniczna, itd.

  • Teren D: obejmował handel, rzemiosło, itd.

  • Teren E: mieścił rolnictwo, łowiectwo i związane z nim gałęzie przemysłu, park rozrywkowy, arenę sportową z krytą trybuną na 4.000 widzów, pola doświadczalne, itd.

PROFESJONALNA ORGANIZACJA WYSTAWY

Dla ówczesnych Polaków Pewuka była oknem na świat, dlatego wszystko musiało być nowoczesne. Począwszy od architektury pawilonów, przez pojazdy akumulatorowe, którymi poruszano się po terenie, skończywszy na rozmaitych nowinkach technicznych - korzystano m.in. z radiografu, tj. pradziadka faksu, a nawet wyświetlano filmy reklamowe!

3. PeWuKa od strony zachoniej 1929.tifUznanie wzbudza też nowoczesna organizacja Wystawy. Działała rozbudowana centrala telefoniczna i telegraf. Do dyspozycji zwiedzających oddano biura obsługi publiczności, banki, kantory, kasy kolejowe, teatrów i kin, posłańców, a nawet fryzjerów! Dziennikarzy obsługiwano w Prasowym biurze informacyjnym. Wydrukowano profesjonalne karty wstępu oraz przewodniki dla zwiedzających zawierające dokładne mapy terenu. Przygotowano Katalog główny, Katalog rolniczy, Przewodnik po Wystawie Rządu oraz Katalog Wystawy „Polonja Zagranicą". Wszystkie wydawnictwa sprzedawały kioski rozmieszczone na terenie PWKi. Pewuka miała też swój profesjonalny dwutygodnik - „Echo Powszechnej Wystawy Krajowej", w którym licznie reklamowali się uczestnicy Wystawy.

ZWIEDZANO I BAWIONO SIĘ. POZNAŃ NAJMODNIEJSZYM MIASTEM W POLSCE

image003.jpgPewuka była najgorętszym tematem poruszanym w mediach. Zafascynowani Wystawą dziennikarze napisali o niej 20 tysięcy entuzjastycznych artykułów. Dzięki temu Poznań stał się najmodniejszym miastem, które wypadało odwiedzić.

Przez 138 dni tereny Pewuki odwiedziło cztery i pół miliona osób, w tym 200 000 zagranicznych gości (90 000 z Niemiec, 80 000 z Czechosłowacji, 10 000 z Ameryki, i 20 000 z infnych krajów). Zwiedzanie Pewuki mogło zabrać nawet cały tydzień. Goście szukali więc także rozrywki.

Postarano się, by i ona stała na światowym poziomie. Organizowany koncerty, pokazy filmów,  sztuczne ognie. W Arenie odbywały się korsa konne, powozowe i samochodowe oraz widowiska, np. „Zaślubiny Wisły z Bałtykiem", „Wesele na Kurpiach" czy „Kościuszko pod Racławicami". Można było potańczyć na dancingu lub obejrzeć kabaret.

Wielkim powodzeniem cieszyła się poznańska Palmiarnia z największym kompleksem roślinności tropikalnej w Polsce. Zwiedzający Pewukę mogli podziwiać największą fontannę ulokowaną w parku Wilsona.

Wejście główne - obrobione.jpgLecz największym wabikiem dla zwiedzających było niewątpliwie pewukowe Wesołe Miasteczko wzorowane na najlepszych europejskich lunaparkach. Najdłuższa kolejka górska, przenośna zjeżdżalnia wodna, diabelskie koło czy... wioska murzyńską stanowiły najmodniejsze atrakcje ówczesnego okresu, często widziane w Polsce po raz pierwszy. Jedną z gorszących atrakcji parku rozrywki, wzbudzających ogromne zainteresowanie panów był pierwszy polski peep-show dumnie nazwany "Najpiękniejsze Kobiety Świata"...

PEWUKA - SIŁA MIASTOTWÓRCZA

Zwiedzający ciagnący na Pewuke od strony Pawilonu reprezentacyjnego-obrobione.jpgPrzygotowania do Wystawy trwały kilka lat. Poznań z prowincjonalnego miasta przeradzał się w metropolię. Pech chciał, że na ostatnim zakręcie, zimą 1928/1929 roku organizatorom Pewuki na drodze do sukcesu stanęły potężne mrozy. Słupek rtęci spadał do minus 30 stopni Celsjusza, a wciąż stawiano nowe pawilony, wykańczano Hotel Polonia, tworzono od podstaw tereny targowe w okolicach obecnej Areny, przebudowywano dworzec tworząc wejście zachodnie, układano torowiska, rozbudowywano Palmiarnię... Mimo to udało się. Architekturą Wystawy i Poznania zachwycali się goście z całego kraju i świata.

Wiele z obiektów wybudowanych z okazji Pewuki służy Poznaniowi do dziś, są to m.in. pawilon 3A MTP, Dworzec Zachodni, Collegium Chemicum, Collegium Anatomicum czy Hotel Polonia (dziś szpital wojskowy).

CIEKAWOSTKI O PEWUCE:

  • Przez 138 dni tereny Pewuki odwiedziło cztery i pół miliona osób, w tym 200 000 zagranicznych gości (90 000 z Niemiec, 80 000 z Czechosłowacji, 10 000 z Ameryki, i 20 000 z innych krajów)
  • Powszechna Wystawa Krajowa odbyła się na powierzchni 65 hektarów - trzy razy większej niż współczesne Międzynarodowe Targi Poznańskie
  • Organizacja Pewuki kosztowała 100000 000 złotych
  • Wybudowano 112 wystawowych obiektów.
  • Przygotowania do Pewuki trwały przez prawie 900 dni
  • Przy pracach budowlanych zatrudnionych było 1200 robotników, a prawie trzy razy więcej w warsztatach przygotowujących poszczególne ekspozycje.
  • Na cele budowlane zużyto m.in. 10 mln cegieł, 200 wagonów cementu, 20 wagonów żelaza, 8000 m3 drzewa
  • Przeprowadzono 8 km dróg dla pieszych, 13 km sieci wodociągowej, prawie 3 tys. m.kw. parkanów
  • Zwiedzanie Pewuki mogło zabrać nawet cały tydzień
  • W trakcie Pewuki odbyło się 129 towarzyszących Wystawie zjazdów i kongresów
  • Zafascynowani Wystawą dziennikarze napisali o niej 60 tysięcy entuzjastycznych artykułów
  • Z okazji Pewuki wybudowano specjalny hotel wystawowy - NAJWIĘKSZY HOTEL W MIĘDZYWOJENNEJ POLSCE (obecnie 111 Szpital Wojskowy).
  • Dla przybyszów zwiedzających Wystawę miasto przygotowało też miejsca w nowym Domu Akademickim oraz setki kwater w szkolnych klasach, internatach i bursach, do których wyposażenia zakupiono 11 tysięcy żelaznych łóżek, 16 tysięcy sienników i sprowadzono 70 wagonów specjalnie sprasowanej słomy do ich wypchania.
  • Zwiedzający Pewukę mogli podziwiać NAJWIĘKSZĄ W POLSCE FONTANNĘ ulokowaną w parku Wilsona
  • Restauracja Centralna wystawy była NAJWIĘKSZYM OBIEKTEM GASTRONOMICZNYM W POLSCE - 500-osobowy personel kelnerów i pikolaków mógł na raz obsłużyć 2,500 gości
  • Na boisku Pewuki rozegrano PIERWSZE MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE Z UDZIAŁEM POLSKIEJ REPREZENTACJI HOKEJOWEJ
  • Na terenie Pewuki działał NAJWIĘKSZY W MIĘDZYWOJENNEJ POLSCE PARK ROZRYWKOWY, po raz pierwszy nazwany wtedy Wesołym Miasteczkiem. Wśród atrakcji była 120-metrowa kolejka górska, największa w Europie przenośna 92-metrowa zjeżdżalnia wodna, elektrodrom na 25 skuterów, auto-kolejka na 15 wózków, diabelskie koło czy 20-metrowy wodospad.
  • Na terenie Wesołego Miasteczka na Pewuce zainstalowano pierwszy polski peep-show. "Atrakcja ta wywołała duże zgorszenie w świecie kobiecym" choć "sama przez się nie była niemoralną" - podkreślali organizatorzy Wystawy
  • Z okazji Pewuki poznańska Palmiania trzykrotnie zwiększyła swój obszar i stała się największym kompleksem roślinności tropikalnej w Polsce. Była to jedna z największych atrakcji Powszechnej Wystawy Krajowej.
  • Potwór Głodomór straszył dzieci w Parku Wilsona

(Opracowano m.in. na podstawie książki: Marcin J. Januszkiewicz i Adam Pleskaczyński "Podręcznik Poznańczyka albo 250 dowodów wyższości Poznania nad resztą świata")


Film dokumentalny „PeWuKa - obrazki z wielkiej wystawy"

Scenariusz i realizacja: Marcin Januszkiewicz

Marcin Januszkiewicz, dziennikarz, realizator telewizyjny, popularyzator wiedzy o Poznaniu i jego ciekawostkach, we współpracy z Międzynarodowymi Targami Poznańskimi, przygotował film dokumentalny o Powszechnej Wystawie Krajowej, który został wyemitowany na antenie lokalnej telewizji publicznej w Poznaniu. Film opowiada o tym, jak doszło do realizacji wystawy, a także o tym, czy i jak Poznań sprostał temu niecodziennemu wyzwaniu. Opinie ekspertów: historyków, historyków sztuki, architektów przeplatanie fragmentami dokumentalnych filmów z wystawy i wspomnieniami ostatnich świadków składają się na frapującą opowieść o największej wystawie, jaką kiedykolwiek urządzono w Polsce, którą - od maja do września 1929 roku - zwiedziło cztery i pół miliona gości z kraju i zagranicy.

Źródła wiedzy o PeWuCe:

- Maciej Roman Bombicki, "Poznańska PeWuKa - wizytówką niepodległości"
- Maciej Roman Bombicki, "PWK - Powszechna Wystawa Krajowa w Poznaniu 1929 r."
- "W pięćdziesięciolecie Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu, 1929-1979"
- "Targi, jarmarki, MTP". KMP 1996, 2. 
- Marcin J. Januszkiewicz i Adam Pleskaczyński "Podręcznik Poznańczyka albo 250 dowodów wyższości Poznania nad resztą świata"
- Marcin J. Januszkiewicz i Adam Pleskaczyński "I haj vivat - Poznańczanie: Co o Poznaniu wiedzieć wypada"
- Ludzie PeWuKi na Poznanczyk.pl
- Galeria zdjęć na Poznanczyk.pl

[ Wstecz ]

podziel się
facebook
google
nk.pl
wykop
digg
blip
grono
twitter
delicio.us
flaker
 
.