Informacje gospodarcze
1. Informacje ogólne:
- Położenie geograficzne: Europa południowo-wschodnia
- Republika parlamentarna (prezydent wybierany w wyborach bezpośrednich, dwuizbowy parlament)
- Ludność: ok. 21,6 mln mieszkańców
- Powierzchnia: 238,4 tys. km²
- Państwa graniczące z Rumunią: Ukraina, Republika Mołdowa, Węgry, Serbia, Bułgaria
- Główne rzeki: Dunaj, Cisa, Prut
Rumunia jest członkiem WTO oraz NATO, a 01 stycznia 2007 roku została przyjęta do Unii Europejskiej.
Rumunia zaliczana jest do intensywnie rozwijających się gospodarek byłego bloku socjalistycznego:
- utrzymuje dobre tempo rozwoju gospodarczego,
- kontroluje swoją inflację
- posiada bardzo niski poziom bezrobocia.
Rumunia, jest niezaprzeczalnym liderem w swoim regionie. Jest największym ludnościowo państwem bałkańskim oraz posiada drugi w kolejności (po Gracji) wskaźnik wartości PKB.
|
2005 |
2006 |
2007 |
I pół. 2008 |
|
|
PKB (mld EUR) |
79,0 |
96,9 |
121,3 |
53,3 |
|
PKB (dynamika; %) |
4,1 |
7,7 |
6,0 |
8,8 |
|
PKB na 1 miesz. (tys. EUR; PPP) |
11,7 |
12,3 |
13,5 |
- |
|
Inflacja (gru/gru) |
8,6 |
4,87 |
6,57 |
8,61 |
|
Bezrobocie (%; koniec roku) |
5,9 |
5,2 |
4,1 |
3,8 |
|
Deficyt budżetowy (% PKB) |
-0,4 |
-1,7 |
-2,5 |
-1,2 |
|
Dług publiczny (% PKB) |
20,4 |
18,2 |
20,5 |
- |
|
Eksport (mln EUR) |
22 255,1 |
25 850,5 |
29 401,8 |
16 746,9 |
|
Import (mln EUR) |
32 568,5 |
40 745,8 |
50 992,6 |
27 563,2 |
|
Saldo HZ (mln EUR) |
-10 313,4 |
-14 895,3 |
-21 590,8 |
-10 816,3 |
|
BIZ w Rumunii (mld EUR) |
5,1 |
9,0 |
7,2 |
6,5 |
|
Średnie zarobki (brutto; EUR) |
305 |
350 |
490 |
475 |
2. Ramy prawno traktatowe
Polsko-rumuńskie stosunki gospodarcze uregulowane są w zasadniczej części ramami prawnymi obowiązującymi w UE, w tym również Traktatem Akcesyjnym o przystąpieniu Rumunii i Bułgarii z 25 kwietnia 2005 roku (Dz.U. 2006 nr 79 poz.548).
Ponadto obowiązują nadal następujące umowy dwustronne o charakterze gospodarczym:
- Umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobieganiu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z 23 czerwca 1994 roku (Dz.U. 1995 nr 109 poz. 530),
- Umowa w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji z 23 czerwca 1994 roku ( Dz.U. 1995 nr 77 poz. 386),
- Konwencja handlowa i nawigacyjna z dnia 23 czerwca 1930 roku,
- Umowa o międzynarodowych przewozach drogowych z 29 stycznia 1968 roku,
- Umowa o współpracy w dziedzinie turystyki z 13 grudnia 1994 roku,
- Umowa o cywilnym transporcie lotniczym z 19 maja 1999 roku.
3. Wymiana handlowa z Polską
Rok 2008 to rok zrównoważonego rozwoju rumuńsko-polskich obrotów towarowych.
W okresie 6 miesięcy 2008 roku, w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego, rumuńsko-polskie obroty towarowe handlu zagranicznego przedstawiały się następująco:
(mln EUR)
|
2006 |
2007 |
I poł. 2008 |
Zmiana (2008/2007) |
|
|
Eksport z Rumunii |
468,3 |
635,0 |
348,25 |
10,8% |
|
Import do Rumunii |
1 128,4 |
1 730,4 |
942,96 |
22,1% |
|
Obroty |
1 596,7 |
2 365,4 |
1 291,21 |
18,8% |
|
Saldo |
-660,1 |
-1 095,4 |
-594,71 |
29,8% |
Źródło: rumuńskie dane statystyczne; należy pamiętać, że w tym ujęciu ujemny wynik salda obrotów oznacza dodatni wynik dla Polski
W ciągu pierwszych 6 miesięcy 2008 roku tempo wzrostu importu z Polski (122,1) można uznać za satysfakcjonujące – dla porównania w całym 2007 roku jego dynamika wzrostu wyniosłą 153,3. Wyraźnie słabszy poziom rozwoju osiągnęła dynamika eksportu rumuńskiego do Polski (110,8; gdy tymczasem za cały rok 2007 miała ona wartość 135,6). Saldo obrotów towarowych handlu zagranicznego z Rumunią jest dla Polski dodatnie i wyniosło na koniec czerwca 2008 roku 1 291,2 mln EUR.
W eksporcie z Rumunii do Polski największy udział w okresie 6 miesięcy 2008 roku miały następujące grupy towarowe:
- Metale nieszlachetne i wyroby – 86,8 mln EUR (24,9% udziału, wzrost 0,3%)
- Maszyny, urządzenia i sprzęt elektryczny – 74,5 mln EUR (24,1% udziału, spadek 3,0%)
- Tworzywa sztuczne i kauczuk – 58,3 mln EUR (16,7% udziału, wzrost 45,4%)
- Materiały i wyroby włókiennicze – 35,7 mln EUR (10,2% udziału, wzrost 27,0%)
- Pojazdy, samoloty, statki – 28,0 mln EUR (8,0% udziału, spadek 1,8%)
W imporcie z Polski do Rumunii największy udział miały następujące grupy towarowe:
- Metale nieszlachetne i wyroby – 162,6 mln EUR (17,2% udziału, wzrost 5,3%)
- Produkty mineralne – 160,1 mln EUR (17,0% udziału, wzrost 84,1%)
- Maszyny, urządzenia i sprzęt elektryczny – 135,1 mln EUR (14,3% udziału, wzrost 21,6%)
- Produkty chemiczne – 76,0 mln EUR (8,1% udziału, wzrost 25,5%)
- Tworzywa sztuczne i kauczuk – 64,0 mln EUR (6,8% udziału, wzrost 10,0%)
W stosunku do wielkości ogółem handlu zagranicznego Rumunii w I połowie 2008 roku (eksport 16 746,9 mln EUR, import 27 563,2 mln EUR) obroty z Polską stanowiły ponad 2,9% całości, w tym eksport do Polski prawie 2,1% eksportu ogółem oraz import z Polski ponad 3,4% importu ogółem (Polska znajduje się zarówno na 11 miejscu pod względem rumuńskiego eksportu jak i na 11 miejscu pod względem importu).
Po pierwszej połowie roku 2008 widać wyraźnie, że mocny wzrost polskiego eksportu do Rumunii i generalnie wymiany bilateralnej odnotowany w 2007 roku miał ścisły związek z wejściem Rumunii do Unii Europejskiej. Wynikał on nie tyle ze zniesienia barier celnych (obowiązywały tylko na polską żywność, która nie należy do najważniejszych grup towarowych w wymianie), lecz z dużego zainteresowania wśród Polaków nowym rynkiem zbytu i wprowadzeniem znacznych ułatwień transportowych (zniesienie pozwoleń transportowych). Rok 2008 nie przyniesie już równie spektakularnych wzrostów polskiego eksportu, jednak w dłuższej perspektywie, członkowstwo Rumunii w UE powinno ułatwić wzajemną wymianę, co powinno zaowocować kontynuacją dobrego tempa wzrostu polskiego eksportu do Rumunii, potencjalnie w granicach 20-25% rocznie. Wpływać może na nią także wzrost polskich inwestycji, które często indukują import towarów (półproduktów) z Polski.
4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa
Rumunia staje się coraz bardziej interesującym miejscem dla polskich inwestorów. Widać to chociażby po ilości nowozałożonych firm z kapitałem polskim, które zarejestrowały swoją działalność w 2007 roku i których liczba przekroczyła 100. Powodem tak szybkiego wzrostu zainteresowania tym rynkiem ze strony przedsiębiorców polskich było uzyskanie przez Rumunię członkowstwa w UE.
Oprócz dużych inwestorów polskich w Rumunii obecne są także firmy mniejsze, najczęściej nastawione na sprzedaż swoich towarów produkowanych lub sprowadzanych z Polski. Szacowana ich łączna liczba zbliża się powoli do ok. 500 spółek.
5. Dostęp do rynku
Od 1 stycznia 2007 roku zarówno Polska jak i Rumunia otworzyły wzajemnie swoje rynki dla 4 swobód Unii Europejskiej (przepływu towarów, usług, osób i kapitału).
Polscy przedsiębiorcy nie sygnalizują barier w dostępie do rynku rumuńskiego.
* Dane z września 2008 roku; Wydział Promocji i Inwestycji Ambasady RP w Bukareszcie